دندان‌ها جزء مهمترین اعضای بدن انسان هستند. اگرچه بدون آن‌ها هم میتوان زنده ماند ولی گذران زندگی دشوارتر می‌شود. مواد غذایی حاوی کربوهیدرات وارد شده به دهان باعث می‌شود که باکتری‌ها اسیدهایی را تولید کنند که به آرامی مینای دندان را از بین برده و این شرایط دندان ها را در معرض پوسیدگی قرار می‌دهد. اما مسواک زدن و کشیدن نخ دندان به موقع از پوسیدگی جلوگیری کرده و علاوه بر این، مواد معدنی موجود در بزاق با ترمیم مینای دندان که توسط باکتری‌های مضر فرسوده شده‌اند باعث تقویت ساختار دندان‌ها می‌شوند.

درست است که برخی افراد در معرض خطر بیشتری از نظر ابتلا به پوسیدگی دندان قرار دارند، اما با رعایت نکات بهداشت دهان و دندان، مسواک زدن و نخ دندان کشیدن می توان از ابتلا به پوسیدگی دندانی پیشگیری کرد. در واقع سهل انگاری در نگهداری دندان‌ها باعث مشکلات و بیماری های حاد دندان و لثه می‌شود. شاید ندانید ولی حتی روش اشتباه مسواک زدن و یا عادت‌های غذایی بد برای دندان‌ها آسیب زننده است.

وقتی نوبت به مراقبت از دندان‌ها می‌رسد، تصورات غلط زیادی در میان عامه  مردم وجود دارد، در حالی که می‌توان با داشتن یک روال منظم رعایت بهداشت دهان و دندان فقط با صرف چند دقیقه در روز و مراجعه منظم به دندانپزشک، از دندان‌هایی سالم برخوردار شد. توجه داشته باشیم که کارهای نادرست و باورهای اشتباه می تواند صدمات جبران ناپذیری برای دهان و دندان ایجاد کند.

باور اشتباه: هرچه الیاف مسواک سفت‌تر و زبرتر باشد، دندان‌ها بیشتر تمیز می‌شوند.

مسواک زدن با فشار بیش از حد و یا با مسواکی که قدرت سایندگی بیش از حدی دارد (نوع متوسط ​​یا سخت) می‌‎تواند با از بین بردن بخشی از مینای سخت که وظیفه محافظت قسمت داخلی دندان از پوسیدگی‌ها را دارد، به دندان‌های شما آسیب برساند.

باور اشتباه: اگر دردی در دندان‌ها احساس نمی‌کنید، به معاینه دندانپزشکی نیازی ندارید.

این یکی از بزرگترین تصورات غلط است. بسیاری از مشکلات دندانپزشکی وجود دارد که اگر رخ دهند لزوما بلافاصله احساس درد نمی‌کنید. مثلا وقتی دندانی دچار پوسیدگی جزئی می‌شود و یا بیماری لثه اتفاق می‌افتد شما دردی احساس نمی‌کنید. مشکل این است که هنگامی که علائم درد و ناراحتی ظاهر می شود که اغلب یک مسئله بزرگتر در میان است. در حالی که می توانید با بررسی های منظم از بروز آن جلوگیری کنید. هدف از معاینات دندانپزشکی جلوگیری از مشکلات جدی برای دندان ها و محافظت از آن‌هاست.

باور اشتباه: نخ دندان خوب نیست و استفاده از آن می‌تواند فضایی بین دندان‌ها ایجاد کند.

نخ دندان کمک می‌کند تا از پوسیدگی بین دندان‌های شما جلوگیری شود. هنگام نخ زدن، مواد غذایی موجود در اطراف دندان‌ها و لثه، که مانع سالم ماندن آن‌ها می‌شود برداشته شده و به حذف باکتری‌های مضر کمک می‌کند. هنگامی که ابتدا استفاده از نخ دندان را شروع می‌کنید، ممکن است خونریزی لثه‌ها را تجربه کنید، اما اگر بیماری لثه نداشته باشید بعد از چند هفته نخ زدن مداوم ، خونریزی به تدریج کاهش می‌یابد.

باور اشتباه: اگر لثه ها هنگام نخ زدن خونریزی می کنند، بهتر است این کار را متوقف کرد.

خونریزی لثه معمولا به دلیل التهاب است. اغلب این اتفاق می‌افتد که باکتری‌ها و جرم‌ها بین دندان‌ها گیر می‌افتند و در آن حالت برس‌های مسواک به درستی به آن‌ها نمی‌رسند. با گذشت زمان باکتری‌ها تکثیر شده و باعث التهاب لثه‌ها می‌شوند. خونریزی بخشی از این روند است. اگر ماهانه یک بار نخ دندان بزنید (یا درست قبل از مراجعه به دندانپزشک) ، به احتمال زیاد متوجه خونریزی لثه خواهید شد. اگر نخ دندان زدن را به یک عادت روزانه تبدیل کنید ؛ التهاب و خونریزی با گذشت زمان از بین می‌رود.

باور اشتباه: وقتی دندانی پوسیده می‌شود، فقط خوراکی‌های شیرین عامل اصلی هستند.

بسیاری از افراد وقتی به پوسیدگی ها را به مصرف آبنبات چوبی و سایر خوشمزه‌های شیرین و چسبنده ربط می‌دهند. اما بسیاری از پوسیدگی ها با کروهیدرات‌ها ارتباط دارند زیرا آن‌ها قندهایی دارند که به دندان‌ها آسیب رسانده و به شدت به آن‌ها می‌چسبند.

باور اشتباه: مادران باردار در دوران بارداری نباید به دندانپزشکی مراجعه کنند.

برخی از مادران باردار ممکن است برای مشکلاتی که در مورد دندان‌هایشان به وجود می‌آید وقت دندانپزشکی رزرو کنند اما هنوز این باور غلط وجود دارد که زنان باردار نباید به دندانپزشکی مراجعه کنند. توصیه دندانپزشکان این است که که مادران باردار باید در طی این دوران به طور منظم به دندانپزشک مراجعه کنند زیرا سطح هورمون‌ها در بدن آنان افزایش می یابد و این مسئله می تواند باعث تورم یا خونریزی شود.

باور اشتباه: سلامت دهان و دندان با سلامتی سایر اعضا بدن شما ارتباطی ندارد.

یکی از باورهای غلط در مورد دهان و دندان این است که سلامتی آنها با سایر اعضای بدن ارتباطی ندارند. محیط دهان محل زندگی بسیاری از باکتری‌ها است و سلامت دهان و دندان شما می تواند سلامتی بقیه اعضای بدن را تعیین کند زیرا دهان می تواند یک نقطه ورودی برای باکتری های مضر باشد. با نادیده گرفتن سلامتی و بهداشت دندان‌ها، بدن خود را در مقابل انواع مختلف بیماری‌ها مانند آندوکاردیت، ذات الریه و بیماری‌های قلبی عروقی آسیب پذیر می‌کنید. با رعایت یک روال مناسب مراقبت از دهان و مراجعه منظم به دندانپزشک، می توانید ورود سایر بیماری ها به بدن را به میزان قابل توجهی کاهش دهید.

باور اشتباه: دندان های شیری کودک مهم نیستند و نیازی به مسواک زدن ندارند.

یکی از باورهای رایج غلط در مورد سلامت دهان و دندان به دندان های شیری کودکان مربوط می شود. بسیاری از افراد گمان می کنند که چون دندان های دائمی پس از دندان های شیری می رویند پس اهمیتی ندارند. اما این دندان ها علاوه بر اینکه برای جویدن غذا و صحبت کردن کودک بسیار مهم هستند، ایجاد فضای لازم برای ورود دندان ها در بزرگسالی را نیز به همراه دارند. از بین رفتن زودرس دندان های شیری می‌تواند مشکلاتی را چون همپوشانی یا کج شدن را ایجاد کند. از طرفی شروع عادات خوب مسواک زدن در آغاز راه و هنگام داشتن دندان شیری، برای تعیین الگوهای رفتاری بهداشتی کودکان برای تمام عمر کمک می کند.

باور اشتباه: قبل از کشیدن دندان باید آنتی‌بیوتیک مصرف کرد و ضرری ندارد.

تلقی اشتباهی که میان عامه مردم وجود دارد این است که قبل از کشیدن دندان حتما باید آنتی‌بیوتیک استفاده کنند، درحالی‌که از نظر علمی مصرف آنتی‌بیوتیک‌ها برای کسانی که واقعا نیازی به آن ندارند بسیار مضر است و باعث ایجاد میکروارگانیسم‌های مقاوم به آنتی‌بیوتیک می‌شود. در برخی موارد و بیشتر در بیماران خاص، نیاز به استفاده پیشگیرانه از آنتی‌بیوتیک‌ها در برخی اعمال دندان‌پزشکی وجود دارد ولی این قضیه عمومی و شامل همه موارد دندان‌پزشکی از جمله همه کشیدن‌ها نیست.

باور اشتباه: برای جلوگیری از پوسیدگی دندان بلافاصله بعد از خوردن غذا، باید مسواک زد.

این یک تصور غلط رایج است. در حالی که تمیز کردن محیط دهان بعد از یک میان وعده بسیار مهم است، با این حال هرگز نباید بلافاصله بعد از غذا مسواک بزنید. بعد از غذا خوردن، تغییر سطح pH در دهان دندان ها را ضعیف‌تر می‌کند، به این معنی که مسواک زدن می تواند به مینای دندان آسیب برساند. توصیه می‌شود حداقل ۳۰ دقیقه بعد از خوردن یا نوشیدن مسواک بزنید.

باور اشتباه: جرمگیری دندان‌ها باعث حساس شدن دندان‌ها در برابر محرک‌ها می‌شود.

از دیگر باورهای اشتباه این است که جرمگیری باعث حساس شدن دندان ها می شود و در صورت مصرف نوشیدنی گرم یا سرد دندان‌ها تیر می کشند.  وجود جرم روی دندان ها به علت ضخامتی که دارد به عنوان یک عایق عمل می‌کند و تا حدی جلوی حس دندان‌ها را می‌گیرد. بنابراین طبیعی است که با برداشته شدن آن بهتر متوجه تغییرات حرارتی شویم. البته این حساسیت همیشگی نیست و بعد از چند روز از بین می رود.

باور اشتباه: جرم‌گیری دندان‌ها باعث لق شدن دندان ها و بروز پوسیدگی می‌شود.

رسوب املاح بزاق در دهان و اطراف دندان‌ها و اضافه شدن میکروب‌های دهانی به آن باعث تشکیل پلاک میشود. این پلاک ها در مراحل اولیه به راحتی با مسواک برداشته می‌شوند. در صورت عدم برداشت به مرور زمان سخت شده و جرم تشکیل شده و باعث ایجاد بوی بد دهان و تغییر رنگ دندان شده و سلامت آن‌ها را تحت تاثیر قرار می‌دهد و نیاز به مداخلات درمانی دارد. یکی از باورهای نادرست درباره جرمگیری این است که این اقدام درمانی، لق شدن دندان ها را به همراه دارد. با تجمع تدریجی جرم روی دندان‌ها و لثه، مقداری از استخوان نگهدارنده دندان تحلیل می‌رود. در حقیقت دندان قبلا لق شده ولی به علت انباشتگی جرم و چسباندن دندان‌ها به هم، بیمار لق شدن آنها را احساس نمی‌کند، اما بعد از برداشتن جرم ها فرد متوجه آن می شود. البته این موضوع برای کلیه افراد صدق نمی کند. مثلا افرادی که از قبل دندان ها و لثه های سالمی دارند بعد از جرمگیری مشکلی نخواهد داشت.

گردآورنده: سیده مریم خادمی

گرافیست: شایان ثابتی